Strona korzysta z plików cookie w celu realizacji usług zgodnie z Polityką dotyczącą cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do cookie w Twojej przeglądarce.

Biofeedback

Biofeedback jest stosowaną od lat techniką wspomagającą leczenie układu mięśniowego i nerwowo-mięśniowego. Polega ona na uświadamianiu pacjentowi czynności jego mięśni, aby stopniowo nauczyć go odzyskać nad nimi kontrolę. Biofeedback, to inaczej biologiczne sprzężenie zwrotne. W przypadku nietrzymania moczu, pozwala na wzrokowe lub słuchowe stwierdzenie napięcia lub rozluźnienia mięśni dna miednicy.

Najprostszym rozwiązaniem jest wykrycie aktywności mięśni poprzez wyczucie palcem. W przypadku stosowania aparatów do elektrostymulacji, można zaopatrzyć się w specjalną sondę dopochwową z różdżką (np. sonda Periform+), która swoim ruchem uwidoczni w jakiś stopniu aktywność mięśni. Nie są to jednak rozwiązania o istotnej wartości leczniczej i są zupełnie nieprzydatne przy większym paraliżu mięśni.

Skuteczne uświadamianie czynności fizjologicznych wymaga jednak zastosowania specjalnej aparatury, która jest w stanie je zarejestrować.

Biofeedback EMG

Do najbardziej popularnych rozwiązań należą tu urządzenia rejestrujące sygnały EMG, czyli bodźce elektryczne dochodzące do mięśni poprzez układ nerwowy. Metoda ta nosi nazwę biofeedback EMG. Każda próba napięcia mięśni jest wykrywana przez urządzenie i pokazywana na ekranie w postaci słupków lub innego obrazu graficznego uwidaczniającego siłę skurczu, nawet jeśli jest to skurcz bardzo słaby i nie zapewnia odpowiedniej kontroli pęcherza. Pacjent powinien starać się uzyskać jak najwyższy słupek, aby przekroczyć pewien zadany i widoczny na ekranie docelowy poziom treningowy.

Detekcję EMG wykorzystuje się również do tego, aby pomóc rozluźnić zbyt napięte mięśnie, np. przy spastyczności. Trening polega wówczas na tym, aby maksymalnie obniżyć poziom skurczu pokazywany na ekranie.

Do wykonania treningu biofeedback EMG wykorzystuje się takie same sondy dopochwowe, jak do elektrostymulacji, przy czym wymagane jest jeszcze nalepienie na skórę dodatkowej elektrody żelowej pełniącej funkcję elektrody odniesienia, aby wyeliminować zakłócenia sygnału EMG. 

Dodatkową funkcją urządzeń do biofeedback'u EMG jest połączenie detekcji EMG z elektrostymulacją. Gdy siła skurczu mierzona poziomem odebranego sygnału EMG przekroczy pewną wartość progową, wtedy urządzenie wyemituje impulsy elektryczne, które po dotarciu do włókien mięśniowych doprowadzą do jeszcze większego skurczu mięśniowego, wspomagając niejako pacjenta w osiągnięciu maksymalną siły skurczu. Technika uzyskiwania takiej "wywołanej" stymulacji nosi nazwę ETS (EMG Triggered Stimulation) lub elektrostymulacji funkcjonalnej (FES).

Biofeedback ciśnieniowy

Innym i w jakimś stopniu prostszym rozwiązaniem jest metoda pneumatycznego pomiaru siły mięśni, czyli tzw. biofeedback ciśnieniowy. Polega ona na pomiarze ciśnienia powietrza znajdującego w dopochwowej sondzie o kształcie balonika. Napięcie mięśni powoduje wzrost ciśnienia w baloniku, który poprzez przewód powietrzny jest połączony z odpowiednim urządzeniem pomiarowym.

Trener pneumatyczny XFT-0010Trener pneumatyczny - biofeedback jest urządzeniem dedykowanym typowo do zastosowań domowych i stosunkowo tanim. Spełnia dwie funkcje:

  • potrafi zmierzyć stan napięcia mięśni dna miednicy,
  • aktywnie prowadzi ćwiczenia za pośrednictwem instrukcji ekranowych i komunikatów głosowych.

Ten rodzaj aparatu jest absolutną nowością na rynku, gdyż pozwala na zastosowanie aparatu z biofeedback’iem ciśnieniowym u pacjentek, które mają przeciwwskazania do zastosowania elektrostymulatorów (pacjentki z padaczką, z chorobami układu bodźcoprzewodzącego serca lub innymi).

Trener pneumatycznyĆwiczenia polegają na wywoływaniu świadomych skurczów mięśni Kegla z jednoczesną informacją zwrotną ze strony urządzenia, czy ćwiczenie jest prowadzone z założoną siłą i w prawidłowym miejscu. Pozwala ono na uświadomienie pacjentce siły i rodzaju skurczu danej grupy mięśniowej. Po stosowaniu pneumatycznego trenera mięśni Kegla możliwe jest prowadzenie ćwiczeń samodzielnie bez korzystania z jakiegokolwiek aparatu.

Urządzenie posiada dwa tryby pracy:

Tryb kontrolny (TEST) pozwala na skontrolowanie siły oraz wytrzymałości mięśni, co stanowi tym samym bardzo prostą metodę diagnostyki. Na wstępie należy ustawić odpowiedni poziom czułości (od 1 do 9) w zależności od stopnia niesprawności mięśni. Następnie urządzenie przeprowadza ćwiczenie składające się z 5 cykli (skurcz - rozluźnienie - odpoczynek).

W trybie ćwiczenia (TRENING), urządzenie wykonuje dwie fazy ćwiczeń składających się z 10 cykli. W pierwszej fazie cykle mają charakter wolny, a następne 10 cykli ma charakter szybki (bez relaksu). Szybkie skurcze są konieczne do wzmocnienia funkcji trzymania moczu podczas kichania, kaszlu, śmiechu i kiedy wychodzisz na zimne powietrze.